Schopenhauer’s “willoze aanschouwing van de wil” als “vakantiegevoel”.
Een toestand van vervoering:
Verloren in ruimte en tijd, bevrijd van het ik, in de aanblik verzonken. Men verkeert in rust en het waargenomene laat de mens met rust. Zo kan men de wereld alleen waarnemen, wanneer men niet aan zelfhandhaving hoeft te denken, wanneer men een poos lang geen enkel doel hoeft na te jagen, niet hoeft na te denken over het nut en geen heerschappij hoeft uit te oefenen.
Op die momenten zijn we volgens Schopenhauer ‘bevrijd van de ellendige wilsdwang, we vieren de sabbat van het tuchtschoolwerk van het willen, het rad van Ixion staat stil’ (I, 280) Enige ogenblikken genieten wij van de ‘zaligheid van het willoze aanschouwen’. (I,283)
Dergelijk aanschouwen is voor iedereen mogelijk en het valt ieder ten deel die enige ogenblikken uit de tredmolen van de aardse beslommeringen treedt, verbaasd zijn ogen uitwrijft en zich afvraagt wat dat alles eigenlijk allemaal heeft te betekenen.
Dat is moment van de eigenlijke metafysische activiteit. Een minder worden, een ophouden, een onderbreking van alle bedrijvigheid.